Obecnie realizowane badania

Temat badawczy:
Metoda ustawicznego monitorowania niedopasowania edukacyjnego na rynku pracy na szczegółowym poziomie

Kierownik tematu:
dr Robert Pater

Zespół realizujący:
dr Robert Pater, dr Mateusz Stopa, dr Anna Lewandowska, dr Ewa Gałecka-Burdziak, dr Kamil Wais, mgr Łukasz Cywiński, prof Maria Bieć, lic Herman Cherniaiev

Założenia i cele badań:

Podejście jakie proponowane jest w przygotowanym projekcie nie było dotychczas stosowane ani w Polsce ani innym kraju Unii Europejskiej. Metoda ta zostanie oparta na obserwacji ogłaszanych w Internecie ofert pracy i zestawianiu stawianych w nich wymagań z wytycznymi i efektami procesu edukacji w postaci określonych właściwości potencjalnej podaży pracy. Jej wykorzystanie zapewni poprawę efektywności współpracy sektora nauki i edukacji, a także instytucji rynku pracy z otoczeniem gospodarczym. W projekcie sformułowano są następujące hipotezy badawcze:

1) internetowe oferty pracy mogą dostarczyć szczegółowej informacji na temat edukacyjnej struktury zapotrzebowania na nowych pracowników,
2) kierunek kształcenia, kwalifikacje i kompetencje umożliwiają uzyskanie lepszych miar niedopasowania poziomego na rynku pracy niż zawody i umiejętności,
3) bezrobocie strukturalne w Polsce jest w głównej mierze spowodowane niedopasowaniem kierunku edukacji i kompetencji,
4) wybór ścieżki kształcenia na poziomie ponadgimnazjalnym i wyższym w Polsce nie jest odpowiednio umotywowany i przyczynia się do powstawania niedopasowania edukacyjnego.

Na potrzeby spójnej realizacji zamierzonego celu zostały sformułowane, oprócz celu głównego, również cele szczegółowe, które umożliwią usystematyzowanie prowadzonych badań. Poszczególne cele dotyczą wybranych obszarów oraz określonych aspektów tematycznych, wspólnie przyczyniając się do realizacji celu głównego.

Głównym celem projektu jest poprawa efektywności współpracy nauki i edukacji z otoczeniem gospodarczym poprzez opracowanie metody ustawicznej oceny niedopasowania edukacyjnego pomiędzy podażą pracy a popytem na pracę, na szczegółowym poziomie, tj. niedopasowania dotyczącego kierunku kształcenia, kwalifikacji i kompetencji oraz zbadania ich przyczyn.
Pierwszym celem szczegółowym jest ocena szczegółowej struktury wolnych miejsc pracy pod względem edukacyjnym i ich zmian w czasie na podstawie obserwacji ofert pracy ogłaszanych na ponad trzydziestu polskich portalach internetowych. Struktura będzie dotyczyć zapotrzebowania na kierunki kształcenia, kwalifikacje i kompetencje.

Drugim celem szczegółowym jest ocena ludności w wieku 18-65 lat (potencjalnej podaży pracy) pod kątem edukacyjnym (kierunku kształcenia, który wybierają/wybrali/zamierzają wybrać, kwalifikacji i kompetencji).

Pierwsze dwa cele szczegółowe dotyczą kompletnej charakterystyki uczestników rynku pracy pod kątem edukacyjnym. Pozwolą oszacować stopień niejednorodności obydwu stron rynku pracy. Wyniki badań posłużą również do zbadania subiektywnej (w opinii badanych) miary niedopasowania edukacyjnego i jego determinant.

Trzecim celem szczegółowym jest ocena strukturalnego niedopasowania pomiędzy poszukującymi pracy i ofertami pracy pod kątem edukacyjnym, a także pomiędzy wytycznymi Ministerstwa Edukacji Narodowej w zakresie kształtowania pożądanych kwalifikacji i kompetencji przez system szkolnictwa ponadgimnazjalnego i wyższego a informacjami pochodzącymi z ofert pracy.

Czwartym celem szczegółowym jest ocena instytucjonalnego tła dopasowań edukacji do rynku pracy oraz rekomendacje dot. prowadzenia zmian, które przyczyniłyby się do trwałego zmniejszenia niedopasowania edukacyjnego.

Piątym celem szczegółowym jest zaproponowanie metody ustawicznego monitorowania niedopasowania edukacyjnego z rekomendacjami dla polityki urzędów pracy i innych instytucji rynku pracy i edukacji w zakresie sposobu pozyskiwania i wykorzystywania informacji na temat kwalifikacji i kompetencji bezrobotnych oraz dla polityki instytucji edukacyjnych nt. dostosowywania programów kształcenia (w tym np. Krajowych Ram Kwalifikacji).

Metodyka:

Proponowana metoda z wykorzystaniem analiz big data stanowi jedną z bardziej zaawansowanych i skutecznych technik szczegółowej oceny struktury danych. Wykorzystuje ona uczenie maszynowe, inteligencję obliczeniową i techniki oparte na zbiorach rozmytych. Proponowana metoda nie była dotychczas stosowana w tym zakresie ze względu na niewystarczający rozwój rynku internetowych ofert pracy, a także problem analizy dużych zbiorów danych (big data). Można uznać, że opracowana metodologia monitorowania niedopasowania edukacyjnego na rynku pracy będzie miała unikalny i innowacyjny charakter, gdyż nikt wcześniej nie podjął się badania podobnych zagadnień przy użyciu odpowiednich narzędzi informatycznych. Nowatorstwo polega na:
• udoskonaleniu narzędzia informatycznego do automatycznego gromadzenia ofert pracy, ukazujących się na polskich portalach internetowych,
• zbadaniu horyzontalnego (poziomego) dopasowania edukacyjnego, które badane jest niezwykle rzadko, podczas gdy dopasowanie wertykalne (pionowe) było badane znacznie częściej,
• zastosowaniu metod analizy tekstu do wyodrębnienia z ofert pracy danych nt. wymogów stawianych przez pracodawców (popytu na pracę) pod kątem: kierunku edukacji, kwalifikacji oraz kompetencji; w szczególności te dwie ostatnie informacje nie były dotychczas badane na taką skalę i w sposób ustawiczny (analiza big data),
• wykorzystanie do badań klasyfikacji ISCED-F 2013 (według kierunków kształcenia) oraz europejskiej klasyfikacji kompetencji i kwalifikacji ESCO (European Commission 2015) zamiast Polskiej Klasyfikacji Zawodów i Specjalności PKZiS (opartej na klasyfikacji ISCO-08). Umożliwi to dokładniejszą i bardziej praktyczną (lepsze połączenie teorii z praktyką) analizę struktury podaży i popytu na pracę pod względem edukacyjnym,
• porównaniu szczegółowych, na niespotykaną dotąd skalę (w szczególności w relacji do ew. alternatywy w postaci reprezentacyjnych badań ankietowych) wymogów popytu na pracę do właściwości sektora edukacji i podaży pracy, w szczególności informacji na temat zmieniających się kwalifikacji i kompetencji,
• zaproponowaniu metody ustawicznego monitoringu niedopasowania edukacyjnego, o relatywnie niewielkich kosztach oraz usprawnienia działań urzędów pracy i innych instytucji rynku pracy, w myśl zapisów ustawy z dnia 14 marca 2014 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw, pod kątem badania kwalifikacji i kompetencji podaży pracy; przyczyni się to do bardziej efektywnego tworzenia indywidualnych programów szkoleniowych dla bezrobotnych, co nakłada ustawa oraz innych działań ukierunkowanych na poprawę ich kwalifikacji, a w rezultacie do większego dopasowania do popytu na pracę.

Okres realizacji:
Od 2017 do końca maja 2019 roku.

 

Temat badawczy:

Pomiar efektów krótko i długookresowych wstrząsów gospodarczych oraz wybranych zmian strukturalnych – Polska na tle świata

Kierownik tematu:

dr Robert Pater

Zespół realizujący

Tomasz Mickiewicz, Tadeusz Pomianek, Mieczysław Kowerski, Robert Pater, Second Bwanakare, Ruslan Harasym, Łukasz Cywiński

Założenia i cele badań:

Zmiany agregatów makroekonomicznych są efektem występowania trwałych, jak i nietrwałych wstrząsów gospodarczych. Dodatkowo szoki te przyczyniają się do ewolucji struktur gospodarek. Niniejszy projekt zakłada długoterminowe badania Katedry Makroekonomii. Dotyczy on wybranych obszarów gospodarki. Częścią wspólną badań tych obszarów jest zastosowanie określonych metod badawczych. Projekt ukierunkowany jest na zbliżenie do rozwiązania ważnych współczesnych problemów gospodarczych. Na podstawie badań zostaną sformułowane wnioski teoretyczne, jak i empiryczne. Projekt zakłada porównania międzynarodowe.

Celem badań jest pomiar efektów krótko i długookresowych wstrząsów gospodarczych oraz wybranych zmian strukturalnych dla wybranych obszarów polskiej gospodarki wraz z porównaniami międzynarodowymi.

W badaniach w szczególności uwzględnione zostaną następujące obszary tematyczne:

  • wzrost gospodarczy (funkcja produkcji, czynniki wzrostu, innowacyjność),
  • rynek pracy (rynek wolnych miejsc pracy, aktywność zawodowa, bezrobocie koniunkturalne, wpływ instytucji),
  • przepływy kapitału (Bezpośrednie Inwestycje Zagraniczne, polityka i efekty wypłat dywidend, wpływ instytucji).

Metodyka:

W badaniach zostaną wykorzystane różnorodne metody ilościowe. Wśród nich znajdą się:

  • metody analizy szeregów czasowych w dziedzinie czasu i częstości (filtry ad hoc, analiza widmowa), modele nieobserwowalnych komponentów, modele przełącznikowe,
  • metody budowy wskaźników wielokomponentowych dla analizy wzrostu gospodarczego i czynników wzrostu, a przede wszystkim metody taksonomiczne i analiza czynnikowa,
  • modelowanie efektów krótko i długookresowych wstrząsów gospodarczych z wykorzystaniem modeli szeregów czasowych, m.in. typu SVAR, UCM, TVP, STR,
  • modelowanie efektów polityki gospodarczej z wykorzystaniem modeli dla danych przekrojowych i panelowych szacowanych metodami IV i GMM oraz budowa i symulacja macierzy rachunkowości społecznej,
  • metody analizy funkcji produkcji i funkcji dopasowań na rynku pracy (zastosowania i rozszerzenia teorii entropii Shannon-Kullback-Leibler’a, modele stochastycznej granicy).

Wyniki:
Raport:
R. Harasym, R. Pater, T. Skica (2016), Polska Wschodnia. Konkurencyjność i rozwój, WSIiZ, Rzeszów, (link)

Okres realizacji:

Od 2016 r.

Obecnie realizowane badania

Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie

ul. Sucharskiego 2,
35-225 Rzeszów

tel.: 17 866 11 11
fax: +48 17 866 12 22
e-mail: wsiz@wsiz.rzeszow.pl

Wszelkie Prawa Zastrzeżone, Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie © 2008-2020